نگاهی به فیلمی که می خواهد زبان دلدادگی های همسران شهدا باشد/ از ثبت حماسه ایثارگران تا فراموشکاری توسط برخی از مردم/ «دلبری» های مردانی خدایی

گروه فرهنگی «سراج24»- مرتضی اسماعیل دوست: یکی از فیلم هایی که یک هفته ای است در چرخه اکران سینماها قرار گرفته است، «دلبری» نام دارد که دلبری های معنوی یک همسر جانباز قطع نخاعی و همراهی اش با همسر در مسیر رسیدن به جام شهادت را با زبانی وفادارانه بیان می کند. اثری که به دنبال بیان دردهای آرام و خاموش مردان جان برکف 8 سال دفاع مقدس و درد دل ها و رازهای همسران وفادار و فداکار آن ها است و با تمام وجود می خواهد به شکلی توامان شکوه و درد و هجران را در ترکیبی از میزانسن های محدود و روایتی شناور در فضایی تک لوکیشنی بیان کند. شاید نزد برخی در نگاه اول این فیلم تقلیدی از اثر فرانسوی «اتاقک غواصی و پروانه» باشد که بر اساس کتاب خاطرات ژان دومینیک بوبی اقتباس شده و در آن معلولیت فردی بیان می شود که تنها خط ارتباطی اش از طریق پلک زدن می باشد و یا این که به لحاظ شکل روایت در «دلبری» بتوان مشابهت هایی با فیلم «دریای درون» اثر فیلمساز شیلیایی؛ آلخاندرو آمنابار پیدا کرد، اما موضوع فیلم «دلبری» ساخته جوان متعهدی چون سید جلال اشکذری یکسره از این دست آثار مجزاست.

«دلبری»، اثری است در ستایش مردان سرافراز مقاومت و ایثار و نمایش دردها و غصه ها و گریه های بی صدای خانواده های گرانقدر ایثارگران که با تمام وجود از هستی و نگاه خود دفاع می کنند و با همه بی مهری هایی که درباره فداکاری های خود احساس می کنند اما همچنان پایبند همان ارادت و عشق و نگاهی عمیق به آرمان های انقلاب و نظام اسلامی هستند.

فیلم «دلبری» در نقد افرادی است که بدون درک ایثارگری های مردانی جان برکف تنها به این روزهای آرام فکر می کنند و از روزهایی که سرزمین مان از همه طرف در نفوذ و تهاجم دشمنانی قسم خورده قرار داشت، غفلت می ورزند. فراموش زدگان عصر آهن و ماشینیسم که ارزش هایی والا را به دست فراموشی برده اند اما در این میان تنها یک نفر باقی مانده که با همان نگاه عاشقانه هنوز هم با پیکر بی حرکت میثم نفس هایش را زنده می سازد و برای طوبی، همسر حاج میثم مهم است بداند که چرا او در پاسخ به سوالش 4 بار پلک زده است و این برای طوبی مهم است که تعداد پلک های میثم را که دیگر نمی تواند حرف هایش را از طریق زبان و یا حرکات بدن عنوان نماید، بداند و درک کند تا دریابد که آیا توانسته پرستار و همراه قابلی برای میثم ایثارگر و گرانقدر باشد.

سیدجلال اشکذری، فیلمساز یزدی و بی ادعای این فیلم در دنباله نخستین فیلمش؛ «خانه ای کنار ابرها» که آن هم در ارتباط با موضوع دفاع مقدسی بوده است، ایده جالب و قابل توجهی را برای فیلم دوم خود انتخاب کرد، هر چند حاشیه ها در هنگام جشنواره فیلم فجر در بهمن ماه گذشته رهایش نکرد و هنگامی که فریبا شاهسون، نویسنده و کارگردان تئاتر ادعا کرد که اشکذری از اثر نمایشی او کپی برداری کرده است، اوج این حاشیه ها رقم خورد. اما فیلم «دلبری» با همه این گفته های اثبات نشده همچنان هویت دارد و اثری است معرفتی در شناخت مفهوم درد، انتظار، شهامت و شهادت؛ آن جا که در پایان فیلم میثم به آرزویش که شهادت است، نائل می شود و این داستان دست یابی به مقامی والا همچنان ادامه دارد و نسل هایی از جنس امیرحسین همراه با نگاهی عاشقانه از ایثارگری، خاطره های عاشقانه را دنبال می کنند.

از این رو تلفیق شهادت میثم با موعد عروسی میثم، خواهر زاده جوان طوبی نشانه ای از رسیدن به وصالی نیکو است و فیلمساز در کنار همه جشن ها و یادسپاری ها و بزرگداشت هایی که طی مراسم هایی باشکوه برای ایثارگران برگزار می شود، در نهایت دلدادگانی از جنس طوبی و میثم را در کنار هم و برای مرور خاطرات یک عمر همدلی و فداکاری قرار می دهد تا دوباره یادها زنده شود.

فیلم «دلبری» با وجود کاستی هایی که در شکل بیان و روایت پردازی دارد و در میانه از رمق می افتد اما باز هم تماشایش برای آن هایی که خاطره هایی ماندنی از مردانی آسمانی دارند، مروری دلنشین و البته تلخ خواهد بود.